اولین دوره انتخابات انجمن علمی LSF "ساختمان های فولادی سبک" در مرداد ماه گذشته برگزار شد که در پی آن دکترحمید رضا وثوقی فر، دکترمحمد رضا عدل پرور، دکترغلامرضا قدرتی، دکتر رسول نورالسنا ومهندس ساسان فروتن به عنوان اعضای اصلی و مهندس نظر زاده دباغ به عنوان بازرس اصلي انتخاب شدند. این انتخابات بهانه ای شد تا طی نشستی با 4 تن از اعضای انجمن، دلایل و ضرورت های شکل گیری این انجمن و اهداف و استراتژی های آن ها را بشنویم، گفت و گوی زیر حاصل این نشست است.
تاریخچه ساخت و ساز با قاب های فولادی سبک به چه زمانی برمی گردد؟
وثوقی فر- سیستم LSF (Light Steel Frame) یا قاب فولادی سبک تقریبا جایگزین سیستم چوب در امریکا شده است؛ به این دلیل که از سال 2000 ،قوانین سخت محیط زیستی اجازه قطع جنگل ها به صورت آزاد را به کسی نمی دهد.
ساختمان های چوبی آن قدر سبک هستند که هنگام بروز زلزله آسیب چندانی نمی بینند و حتی در صورت آسیب دیدن ،تلفات جانی ندارند. به دلیل همین رفتار خوب چوب در برابر زلزله ،عموما امریکایی ها و کانادایی ها به ساختمان های چوبی علاقه مند شده بودند؛ بنابراین به دنبال سیستم های جایگزین مثل LSF رفتند.البته این سیستم در ساخت و ساز به صورت تک سازی از سال1980 وجود داشت ولی به صورت انبوه سازی و صنعتی سازی از سال 2000 به صورت جدی در صنعت ساختمان مطرح شد.
انجمن علمي LSF با چه اهدافي راهاندازي شده است و زمينه فعاليتهاي آن چيست؟
عدلپرور- انجمن علمی LSF يا ساختمانهاي فولادي سبک در حقيقت يکي از انجمنهايي است که زير نظر کميسيون انجمنهاي علمي وزارت علوم فعاليت ميکند. شکل اين فعاليت هم کاملاً علمي است. يعني با برگزاري همايشها، کنفرانسها، چاپ کتاب و مقالات و تدوين آييننامهها و مقررات در ارتباط با سازههاي فولادي سبک سعي دارد تا راهگشايي باشد براي توسعة علم و دانش در اين زمينه از يک سو و کمک به کلية انبوهسازان و ساير فعالان ساختماني از سوي ديگر.
وثوقيفر- به عنوان مقدمه بايد بگويم که انجمن LSF در ايران مشابه انجمنهاي LSF در امريکا و کاناداست. دو انجمن علمي در امريکا و کانادا وجود دارد که بيشتر کدها و آييننامههاي اين سيستم توسط آنها نوشته شده است؛ مثل آييننامة ISI که متعلق به انجمن سازههاي فولادي سبک امريکاست.
ساختمانسازي با سيستم سبک در کشور ما حدود 2 سال است که به طور جدي آغاز شده است و شرکتهاي زيادي در اين زمينه فعال شدهاند. بنابراين انجمن LSF با اين هدف که بتواند مشکلات مربوط به طراحي و اجراي اين سيستم را در داخل کشور حل کند، توسط يک هسته مرکزي علمي تشکيل شد و از جمله مهمترين وظايفی که بر عهده دارد ، اين است که بايد ارتباط تنگاتنگی را با مرکز تحقيقات ساختمان و مسکن برقرار کند تا خلاء کارشناسان زبده در اين زمينه را در آنجا برطرف کند.
در واقع بسياري از اشخاصي که در داخل کشور با سيستم LSF فعاليت ميکنند طراحي درستي براي آن انجام نميدهند. به اين دليل که با آييننامههاي خاص کار ميکنند که جوابگوي کشور ما نيست. چرا که شرايط زلزله و ساير شرايط محيطي و اقليمي اينجا با کشورهاي ديگر فرق ميکند و خاص ايران است. بنابراين آييننامهاي که مورد استفاده قرار ميگيرد بايد بوميسازي شودکه اين کار تاکنون صورت نگرفته و يکي ديگر از مهمترين اهداف اين انجمن به شمار ميرود.
چشمانداز صنعتي شدن ساخت و ساز را در ايران چگونه ميبينيد؟
وثوقيفر- در صنعتيسازي چهار عامل بايد رعايت شود که متاسفانه در کشور ما يکي از اين عوامل با نقص روبروست. عامل اول سرعت ساخت است که بايد در صنعتيسازي بالا برود. عامل دوم کيفيت است و در مورد سيستم LSF بايد گفت که چون به صورت پيش ساخته در کارخانه درست ميشود ، بنابراين از نظر کيفي کنترل ميشود و در نتیجه کيفيت خيلي بالايي دارد. عامل سوم، اقتصادي بودن سيستمهاي صنعتي است. يعني ما نميتوانيم سيستمي را که مقرون به صرفه نيست تبليغ کنيم.
در کنار تمام موارد فوق، بايد براي هر سيستم نويني که به کار گرفته ميشود کدها و آييننامههاي مربوط نوشته شود که ما در مورد سيستم LSF اين کمبود را ديديم و سعي کرديم با تشکيل اين انجمن به همراه گروهي که از نظر علمي دانش آموختة اين سيستم هستند، جمعي را ترتيب دهيم که بتواند خلاء هاي اين سيستم را از بين ببرد، چرا که در غيراين صورت حتما سيستم با شکست مواجه خواهد شد.
آيا اقتصادي بودن اين سيستم صرفاً با سرعت اجراي بالا تامين ميشود يا اينکه مصالح هم نسبت به سيستم سنتي ارزانتر هستند؟
وثوقيفر- مقدار مصالح مصرفي در اين سيستم 70 درصد نسبت به سيستم سنتي کمتر است؛ يعني ساختمان 70 درصد سبک تر ساخته ميشود. البته عملآوري بعضي محصولات در سيستم نورد سرد به قيمت بالايي تمام ميشود ولي در حال حاضر و به خصوص بعد از بحث حذف يارانهها که به گران شدن مصالح مثل سيمان، آجر، سفال و... منجر شد اين سيستم ميتواند از نظر اقتصادي هم در بازار ساخت و ساز رقابت کند. بخصوص اگر در انبوهسازي به کار گرفته شود که در اين صورت هزينهها پايينتر هم ميآيد.
ضرورت حرکت به سمت انبوهسازي صنعتي در ايران تا چه حد احساس ميشود؟
نظرزاده دباغ: اين صنعت در ايران بسيار نوپاست، البته در کشورهاي پيشرفته از لحاظ تکنولوژي چند دهه است که اين سيستم به کار گرفته شده و موفقيتآميز هم بوده است؛ هم از نظر ساختار و هم از ديدگاه اقتصادي و سرعت بالاي اجراي کار و از اين نظر نمونهها و رکوردهاي بسيار جالبي هم در دنيا ثبت شده است.
ما هم نميتوانيم خود را جدا از توسعه دانش در دنيا بدانيم، بايد همراه با دنيا در اين توسعه شرکت کنيم و به همين دليل لازم است که انجمن علمي LSF با تنظيم کدها و آييننامههاي مربوطه بتواند به بخش خصوصي و شرکتهاي انبوهساز کمکرساني کند تا فعاليت آنها مطابق با مقررات علمي و بدون عيب و نقص انجام شود.
دليل تأخير ورود به اين بحث علمي، نسبت به خود فناوري و عمليات اجرايي آن چيست؟
نظر زاده دباغ: دليل اين که اکثر فعاليتهاي نوين به اين شکل وارد کشور ميشوند اين است که دانش فني هميشه گران تمام شده و شايد هزينه آن بيشتر از خود فناوري و دستگاهها و تجهيزات مربوطه بوده است. بنابراين در داخل کشور ما هميشه تغييرشکل داده و به همين خاطر، اغلب اوقات اين تکنولوژيها پس از مدتي با شکست مواجه شده است.
يکي از اهداف انجمن اين است که بازوي خوبي در زمينة علمي باشد تا بتواند دانش علمي را همراه با اين تکنولوژيها به بحث انبوهسازي و ساختمان کشور وارد کند.
رابطه بین مباحث علمی و اجرایی در سيستم LSF تا چه حد اهمیت دارد؟
حسني- البته بيشتر موارد لازم گفته شده است و من تنها به سه نکته ديگر اشاره ميکنم؛ اول اينکه سيستم LSF به همراه روشهاي ترکيبي ديگر گزينة اول صنعتيسازي در کشور است. نکته دوم اين است که فاصلة بين صنعت و دانشگاه در بحث LSF خلاء بزرگي ايجاد کرده است که آسيب بزرگي براي صنعت سبکسازي ما محسوب ميشود. دلیل اصلی آن هم عدم وجود نیروهای کارآمد در اجرای این سیستم است. باید بدانیم که سیستم LSFبا تمام محسناتش یک ایراد هم دارد، به این ترتیب که ساختمان های اجرا شده با این سیستم یا بسیار خوب از کار در می آیند یا دچار نقص های اساسی می شوند؛ بنابراین اجرای دقیق و علمی در این سیستم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در نهايت باید اشاره کنم که بخش اصلي روشهاي ساخت سازههاي فولادي سبک، در LSF خلاصه ميشود، ولي اين تنها روش موجود نيست و روشهاي ديگري هم وجود دارد که بعضي از آنها در مراحل تحقيقاتي هستند.
پيشنهاد شما براي تدوين واحدهاي درسي در اين زمينه در دانشگاههاي کشور چيست؟
وثوقيفر- متأسفانه در حال حاضر اصلاً هيچ واحد درسي در اين زمينه براي دانشگاهها نداريم ولي اتفاقاً يکي از اهداف انجمن اين است که در وهلة اول سيلابس درسي در اين زمينه تعريف شود و در مرحلة بعدي، دورة کارداني اين سيستم را راهاندازي کنيم. از آنجا که انجمن LSF شاخهاي از وزارت علوم است، طبيعي است که آموزش نيروهاي اجرايي و متخصص در اين زمينه را کاملاً مدنظر قرار دهد.
در پایان اگر مطلب خاصی در ارتباط با انجمن LSF ناگفته مانده است بفرمایید.
محمد رضا عدل پرور- جا دارد از دکتر بلالی، دبیر کمیسیون انجمن های علمی ایران در وزارت علوم به خاطرمساعدت و همکاری ایشان در شکل گیری این انجمن تشکر ویژه ای داشته باشیم. البته فعالیتی که در این زمینه صورت گرفته در واقع از سال ها قبل به شکل کارهای پژوهشی شروع شده است و نتیجه آن هم چاپ کتاب های مفيدي در اين زمينه بوده است.
