به گفته عضو هيئت مديره و مدير گروه مطالعات بنيادين حکومتي مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، در جوامع مختلف قريب 7 دهه از تشکيل اتاق فکر متناسب با نيازها ميگذرد و در حال حاضر 200 اتاق فکر در کشورهاي سراسر جهان وجود دارد. اين در حالي است که تاريخچه اتاق فکر در کشور ما هنوز به يک دهه نرسيده و در واقع، اتاقهاي فکر موجود در کشور، پشتوانه فکري ندارند و هر فردي تصور خود را از آن بيان ميکند، به طوري که اتاق فکر در كشور ما، از نظر کارکردي، گفتمان و استراتژيک متناسب با ديگر کشورها نيست.
بر اساس اظهارات يونس اديانی، اتاق فکر به مفهوم ايجاد يک چهارديواري براي صحبت اشخاص نيست. در اين اتاق اذهان بايد در کنار هم قرار گيرند تا مفاهيم فکري شکل گيرد. تشکيل اتاق فکر صنعت ساختمان نه در مواقع بحراني، بلکه بايد در وضعيت استقرار صنعت و کشور صورت گيرد و گفتمان انجام شده در آن به دانش تبديل شود.
عصر نخستين روز از همايش توسعهدهندگان پروژههاي مسکن و ساختمان (Developers)، پنل شوراي همانديشي اتاق فکر صنعت ساختمان به رياست محمد سعيديکيا، وزير سابق مسکن و شهرسازي برگزار شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی انبوه سازان ایران، منوچهر خواجهدلويي، معاون سابق وزارت مسکن و شهرسازي؛ منوچهر شکوفي، دبير جامعه مهندسان مشاور و دبير شوراي هماهنگي تشکلهاي مهندسي؛ حسن نوري، رييس کانون سراسري انجمنهاي شرکتهاي ساختماني، تأسيساتي و تجهيزاتي ايران؛ سيدعباس ذاکري، رييس سازمان نظام کارداني ساختمان کشور و فرخ جمالي، عضو هيئتمديره انجمنهاي شرکتهاي ساختماني، سخنرانان اين پنل بودند.
*دستاورد شوراي همانديشي، تمرين تحمل همديگر
در آغاز پنل، معاون سابق وزارت مسکن و شهرسازي با ارزيابي مثبت از اتاق فکر متشکل در دوره قبلي وزارت مسکن و شهرسازي (سالهاي 88-84) گفت: در دوره مذکور به دليل همپوشاني بين عوامل درگير مرتبط با وزارت مسکن و شهرسازي در حوزه صنعت مسکن و ساختمان، شوراي 30 نفرهاي به منظور سياستگذاري و نظارت بر اعمال قوانين تشکيل شد.
منوچهر خواجهدلويي در ادامه افزود: در اين شوراي 30 نفره، نمايندگاني از وزارت مسکن و شهرسازي، وزارت کشور، شهرداريها، شوراهاي شهر، سازمان استاندارد، سازمان فني و حرفهاي، دانشکدههاي فني، تشکلهاي غيردولتي مرتبط حضور داشتند.
وي مهمترين دستاورد اين شوراي همانديشي را تمرين تحمل همديگر دانست و اضافه کرد: تفکر با هم به جاي تفکر عليه هم، تجربه خوبي بود که بر اساس آن، تجديدنظرهاي اساسي در ساختارهاي مرتبط با شوراي همانديشي، به طور مثال شيوهنامهها و آييننامه نظام مهندسي صورت گرفت.
* بحران ضوابط، قوانين و معيارهاي ساختمانسازي
در ادامه پنل، دبير شوراي هماهنگي تشکلهاي مهندسي،با اشاره به نياز سالانه 900 هزار واحد مسکوني در کشور گفت: با توجه به زلزلهخيزي کشور، برنامهريزي اساسي براي سبکسازي و صنعتيسازي ساختمانها بايد صورت گيرد و در اين راستا دولت بايد نقش اساسي در کمک به بخش خصوصي ايفا کند.
منوچهر شکوفي افزود: ضوابط معماري و شهرسازي فعلي، مربوط به 40 سال گذشته و منسوخ و غيركاربردي است.
وي ادامه داد: به طور کلي، ضوابط، قوانين و معيارهاي ساختمانسازي در ايران با بحران مواجه است و بررسي اين موارد در اتاق فکر ضروري است.
*اتاق فکر نبايد دولتي باشد
سخنران بعدي اين پنل، رييس کانون سراسري انجمنهاي شرکتهاي ساختماني، تأسيساتي و تجهيزاتي ايران بود که ضمن انتقاد از عدم تبيين جايگاه قانوني انجمنها، خواستار تثبيت و قانونمند شدن جايگاه آنها شد.
حسن نوري در ادامه با تأکيد بر لزوم تسري اتاق فکر مرکزي و اتاقهاي فکر فرعي گفت: پيش از تشکيل اتاق فکر بايد به اين نتيجه برسيم که آيا آمادگي مذاکره با هم و نه عليه هم را داريم يا خير و سپس اقدام به تشکيل اتاق فکري مرکزي و اتاقهاي فکر فرعي در استانها کنيم که اتاق فکر مرکزي را تغذيه کنند.
وي افزود: با تشکيل شوراي همانديشي، تحول بزرگي در جهت رفع عقبافتادگي صنعت ساختمان اتفاق ميافتد.
نوري همچنين با اشاره به لزوم پذيرش بخش خصوصي از سوي دولت گفت: دولت بايد از تشکيل اتاق فکر حمايت کند؛ اما نه به اين معنا که اين اتاق فکر دولتي باشد.
*بيثباتي در سياستگذاريها و تصميمگيريهاي سطحي
بر اساس این گزارش، ، رييس سازمان نظام کارداني ساختمان کشور نيز تشکيل شوراي همانديشي اتاق فکر صنعت ساختمان را اقدامي مثبت تلقي کرد و گفت: صنعت ساختمان کشور با مشکل بيثباتي در سياستگذاريها و تصميمگيريهاي سطحي روبهروست و بسيار مشاهده ميشود که با تغيير مقام مديريت يک مجموعه، کل سياستگذاريها تغيير ميکند.
سيدعباس ذاکري نتيجه چنين رويکردي را سلب اعتماد مردم و اجرایي نشدن تصميمها دانست و افزود: بيانگيزه شدن تشکلها؛ وارد شدن آسيب به منابع ملي و منابع بخش خصوصي و نيز هدايت سرمايه به خارج از کشور نتيجه چنين رويكردي است.
وي تأکيد کرد: تصميمگيريهاي شتابزده، انجام امور به صورت خطا و آزمايش و بخشينگري، حوزه مسکن را تهديد ميکند.
ذاکري عنوان کرد: نمايندگاني از تمام صنوف، تشکلها، سازمانها و دانشگاهها براي حصول به نتيجه بايد در اتاق فکر حاضر باشند.
وي يادآور شد: ملزومات اتاق فکر، ايجاد اعتماد بين وزارت راه و شهرسازي و اتاق فکر براي بررسي مسائل در محيطي دوستانه است.
* تشکيل اتاق فکر، راهكار زدودن فقر فرهنگي در جامعه فني
در ادامه پنل جايگاه توسعهدهندگان در صنعت ساختمان، عضو هيئت مديره انجمنهاي شرکتهاي ساختماني، تشکيل اتاق فکر را راهكار زدودن فقر فرهنگي در جامعه فني دانست.
فرخ جمالي در اين خصوص توضيح داد: به طور نمونه در ساخت مسکن مهر به هيچکدام از تأسيسات زيربنايي و راههاي ارتباطي توجه نشده است و اين امر نشانگر فقر فرهنگي در جامعه فني است.
به اذعان وي، صدور مجوز ساخت برجي 35 طبقه در خياباني 6 متري در منطقه الهيه تهران از سوي شهرداري، تنها به دليل اخذ هزينه تراکم و پرداخت حقوق کارکنان اين سازمان صورت ميگيرد و در چنين مواردي، بيتوجهي به مسائل زيربنايي و نبود ضابطه حرف اول را ميزند.
جمالي تأکيد کرد: به منظور حل چنين مشکلاتي، اتاق فکر صنعت ساختمان بايد با نظرات کارشناسی نظام فني و اجرايي کشور برگزار و بخش خصوصي وارد کارزار شود.
* شکل تکاملي اتاق فکر، نيازمند تمرين است
در پايان، معاون سابق وزير مسکن و شهرسازي در مقام رياست اين پنل اظهار داشت: با اين تفاسير، به نظر مي رسد كه رسيدن به شکل تکاملي اتاق فکر، زمانبر است و براي رسيدن به نقطه تکاملي آن بايد تمرين کنيم.
به اعتقاد محمد سعيديکيا، پلهها را ميتوان سريع طي کرد؛ اما نميتوان يک در ميان بالا رفت؛ بنابراين بايد ابتدا راه نشستن در كنار هم و مصاحبه را ياد بگيريم.
وي تأکيد کرد: حضور نمايندگاني از تمامي تشکلها، صنوف و انجمنهاي مرتبط با صنعت ساختمان در شوراي همانديشي اتاق فکر ضروري است.
سعيديکيا مهمترين ضعف صنعت ساختمان کشور را عدم استمرار دانست و افزود: اين انتقاد وارد است که ما درباره شرح وظايف خود و قوانين، دقت و توجه كافي نميکنيم.
وي اذعان داشت: محصول اتاق فکر، در واقع توليد و فکر و ايده است که بايد به طرح و برنامه تبديل شود.
